De Erasmus School of Economics (ESE) maakt deel uit van de Erasmus Universiteit Rotterdam, een instelling met een internationale reikwijdte die opleidingen aanbiedt in alle belangrijke gebieden van economie en bedrijfskunde. Voor de Engelstalige bachelors melden zich studenten van alle continenten aan.
ESE werkt op twee momenten in de studieloopbaan samen met Paragin Group. Vóór de toelating gebruikt het toelatingsbureau OMPT om te controleren of internationale aanmelders het wiskundeniveau hebben dat een opleiding vraagt. Na de toelating gebruiken de docenten accounting Sowiso om eerste- en tweedejaars de oefening en feedback te geven die accountingvaardigheden nodig hebben.
Voor dit verhaal spraken we met Caroline Ouwendijk-Bol, toelatingscoördinator voor de internationale bacheloropleidingen, en dr. Jeroen Suijs, hoogleraar aan de ESE.
De uitdaging: steeds meer internationale aanmeldingen en een vak dat veel oefening vraagt
Toelating: meer aanmeldingen, van elk continent
De afgelopen jaren is het aantal aanmeldingen bij de ESE snel gestegen, vooral voor de Engelstalige bacheloropleidingen. Dat zette het toelatingsbureau flink onder tijdsdruk. Door tekorten aan huisvesting en voorzieningen moest het bureau bovendien selectiever worden, en dat riep de vraag op hoe je alle aanmeldingen efficiënt verwerkt. Daarbij kwamen veel aanmeldingen van studenten die niet aan de toelatingseisen voldeden, terwijl die eisen duidelijk op de website staan.
Aanmelders komen van over de hele wereld: 60% uit Europa en 40% van daarbuiten. Dat maakt het lastig om wiskundecurricula uit verschillende landen met elkaar te vergelijken.
Vóór 2020 nam de ESE de wiskundetoelatingsexamens op papier af, op de campus. Het bureau reserveerde examenzalen, vroeg een wiskundedocent om de vragen te maken en regelde de betalingen en de surveillance. Bij internationale studenten moest een begeleider op hun eigen school het examen afnemen. Dat vroeg om afstemming en vertrouwen, en het liet ruimte voor fraude. Medewerkers van het toelatingsbureau zagen soms verschillende handschriften op hetzelfde examenpapier.
Accounting: specifieke oefeningen, te weinig feedback
In de collegezaal was de uitdaging van een andere orde. Financiële accounting draait om specifieke oefeningen, zoals journaalposten, T-rekeningen en overzichten van de financiële positie. De online platforms die het onderwijsteam bekeek, boden geen aanpasbare sjablonen voor dit soort oefeningen.
“Onze grootste uitdaging was dat we geen platforms vonden die ons in staat stelden om accountingvaardigheden op de juiste manier te toetsen.”
Daarnaast moeten studenten consistent en intensief oefenen om de basisvaardigheden in accounting te beheersen. Wanneer ze met boeken oefenden, kregen ze geen directe feedback. Hun enige kans op feedback was het werkcollege, dat per onderwerp maar één keer plaatsvond. De prestaties van studenten bleven ondermaats.
De oplossing: online wiskundetoelating en accountingoefeningen op maat
Toelating: binnen enkele dagen online geproctorde examens
OMPT benaderde de ESE in 2018 voor het eerst, met een uitnodiging voor een pilot met online toelatingsexamens. De examencommissie aarzelde. Online proctoring was onbekend terrein, en de commissie hield liever vast aan de papieren examens.
In 2020 maakte de pandemie papieren examens onmogelijk, omdat studenten niet konden reizen of op locatie examen konden doen. De ESE herinnerde zich het eerdere aanbod en nam contact op met OMPT. Binnen enkele dagen stond OMPT-A klaar voor de economieopleidingen, en OMPT-B voor Econometrie en de dubbele bachelor Econometrie en Economie.
In het begin waren er twijfels. Zou online proctoring werken voor studenten in landen met een instabiele internet- of stroomverbinding, of zouden zij daardoor benadeeld worden? En hoe zou fraude worden opgespoord en afgehandeld? Die vragen werden opgelost, en toen de pandemie afnam, besloot de ESE niet meer terug te gaan naar papier.
Accounting: maatwerksjablonen en gerandomiseerde oefeningen
Ook in 2018 kwam de ESE in contact met Sowiso. Samen met de ESE ontwikkelde Sowiso vragenformats op maat voor accountingoefeningen. Daarmee kon de faculteit haar accountingcurriculum digitaliseren en uitbreiden.
“Toen we in 2018 contact opnamen met Sowiso, waren zij bereid om op maat gemaakte sjablonen voor ons te ontwikkelen. Dat was het grootste voordeel voor ons: het hebben van sjablonen die aan onze behoeften voldeden.”
Randomisatie doet veel van het werk. Eén oefening kan bedrijfsnamen, producten, bedragen en transactietypes variëren, en zo bijvoorbeeld willekeurig een transactie tonen die studenten in een journaalpost moeten verwerken. Studenten kunnen elkaars antwoorden niet zomaar overnemen, en het oefenmateriaal raakt nooit op. Sowiso kan opgaven bovendien stap voor stap opsplitsen, met gepersonaliseerde feedback en begeleiding bij elke stap.
“Je hoeft maar één oefening te programmeren, maar studenten kunnen daar talloze versies van genereren, wat hen onbeperkte mogelijkheden biedt om te oefenen.”
Toen de ESE een uitgebreide verzameling oefenmateriaal had opgebouwd, maakte ze huiswerk in Sowiso verplicht. Studenten moesten vóór een deadline een vaste set oefeningen afronden met een minimumscore van 90%, en mochten zo vaak proberen als nodig was. In de praktijk leverde dat te veel praktische en administratieve problemen op, zoals studenten die deadlines misten (soms om geldige redenen) of later instroomden in het vak. Het team stapte over op online toetsen om de twee weken, en dat bleek effectiever.
Niet elke oefening is gerandomiseerd. De ESE ontwikkelt ook casusopdrachten die voor alle studenten identiek zijn, zodat iedereen dezelfde variabelen ziet wanneer een casus in het werkcollege wordt besproken. Die cases zijn realistischer en bieden meer mogelijkheden dan de meer gestileerde gerandomiseerde oefeningen. De mix zorgt voor interactievere werkcolleges en een beter begrip van hoe accountingconcepten in de praktijk worden toegepast.
Jeroen is eerlijk over de inspanning die het vraagt. Een simpele vraag met tekst en een paar variabelen, zoals een journaalpost, is relatief eenvoudig te programmeren, te dupliceren en aan te passen. Wie de randomisatie volledig wil benutten, moet meer programmeren.
“Ik denk dat je niet moet onderschatten hoeveel werk het is om het materiaal en de oefeningen te ontwikkelen tot het kwaliteitsniveau dat je wilt. (…) Als je die moeite doet, kun je met één oefening veel zaken testen, wat op de lange termijn voordelen oplevert.”
Het resultaat: nauwelijks fraude bij de toelating en slagingspercentages van 75-80% in accounting
Toelating: tijdwinst en studenten die presteren
Voor het toelatingsbureau leverden de online examens meer op dan alleen een vervanging van papier.
“We verwachtten dat OMPT ons veel meer tijd en energie zou besparen dan het organiseren van examens op papier. Het ging niet alleen om het voorbereiden van de examenvragen, maar ook om het plannen van een dag waarop studenten het examen konden maken, en daarna om het nakijken van alle papieren. (…) We dachten dat OMPT dit proces efficiënter zou maken, en dat is zeker gelukt. Het heeft onze verwachtingen niet alleen waargemaakt, maar zelfs overtroffen als het gaat om tijdwinst.”
Wiskundedocenten hoeven geen toelatingsexamens meer te maken en te surveilleren. De ESE kan één deadline voor alle aanmelders hanteren en scores direct in de database van OMPT controleren. Dat bespaart de faculteit veel tijd en geld.
Fraude, de grootste zorg aan het begin, bleek zeldzaam.
“We waren in het begin bezorgd over fraude, maar er zijn nauwelijks gevallen gemeld, en dat is geruststellend. Als er ooit een vermoeden is dat een student het examen niet onder de juiste omstandigheden heeft gemaakt, neemt OMPT altijd contact met ons op om uit te leggen wat ze hebben gezien en waar hun twijfels liggen. Samen vinden we een oplossing: een tweede poging als dat nodig is, of een afwijzing als een student ongeoorloofde hulpmiddelen heeft gebruikt.”
Studenten die via OMPT zijn toegelaten, doen het ook goed als ze eenmaal studeren. In 2022-2023 werden 94 van de 506 studenten die instroomden in de International Bachelor of Economics and Business Economics toegelaten op basis van hun OMPT-score (83 met OMPT-A, 11 met OMPT-B). Ze presteerden even goed als of beter dan het cohort als geheel, en scoorden in geen enkel vak significant lager. In 2023-2024 werden 35 van de 489 instromende studenten toegelaten op basis van hun OMPT-score (21 met OMPT-A, 14 met OMPT-B). In het vak Mathematics & Game Theory scoorden zij gemiddeld 1,2 punt hoger dan het totale cohort: 7,42 tegenover 6,22.
OMPT gaf de ESE ook ruimte om een examen toe te voegen dat bij haar eigen eisen past. In augustus 2023 werkte ESE-wiskundedocent Sharon Schalk, met steun van collega’s, samen met Paula Beukers, Head of Content bij OMPT, en het contentteam van OMPT aan een vernieuwde versie van OMPT-D. Dit examen is vooral bedoeld voor bètaopleidingen en toetst wiskunde op een gevorderd niveau, wat waardevol is voor vakken als Econometrie.
Ook andere Nederlandse universiteiten accepteren OMPT, waardoor aanmelders één certificaat voor meerdere aanmeldingen kunnen gebruiken. Voor Caroline is dat de kern.
“Uiteindelijk gaat het er echt om wat het beste is voor de studenten. Met OMPT kunnen ze de certificaten voor meerdere universiteiten gebruiken, en we weten allemaal dat ze zich op meerdere plekken aanmelden. Laten we ze dus niet steeds opnieuw laten betalen of voor elke aanmelding een ander soort examen laten maken. (…) Elke universiteit kan nog steeds haar eigen beleid bepalen, bijvoorbeeld of herkansingen worden geaccepteerd en welke soorten examens geschikt zijn voor bepaalde opleidingen, maar één gezamenlijk toetssysteem is echt in het belang van studenten.”
Accounting: slagingspercentage van 50-55% naar 75-80%
Door de jaren heen heeft de ESE in Sowiso een uitgebreide set oefeningen opgebouwd die het accountingcurriculum van het eerste en tweede bachelorjaar dekt. In 2018 draaide het vak nog volledig op oefeningen uit het boek. In 2023 lagen de slagingspercentages aanzienlijk hoger.
“In 2018 lagen de slagingspercentages bij de deeltentamens rond de 50-55% en misschien 60-65% na herkansingen. Vorig jaar hadden we stabiele slagingspercentages van 75-80% in de drie online toetsen en het eindtentamen. Dat is een grote verbetering, wat laat zien dat studenten de stof beter beheersen.”
De cijfers voor het eindtentamen weerspiegelden de scores in de online toetsen. Die consistentie laat zien dat studenten echt met het oefenmateriaal aan de slag gaan, en wijst erop dat de online toetsen een betrouwbare voorspeller zijn van de prestaties op het eindtentamen. De ESE denkt dat de verbetering voortkomt uit de extra oefenmogelijkheden en het gestructureerde toetsschema, maar wil meer resultaten afwachten voordat ze conclusies trekt over de methode.
Dankzij de flexibiliteit van Sowiso kan het team de opzet van het vak blijven ontwikkelen. Als volgende stap wil de ESE ook theorie in Sowiso opnemen, zodat de faculteit niet meer afhankelijk is van studieboeken en de inhoud beter kan afstemmen op haar studenten. Daarnaast overweegt ze meer adaptieve oefenmogelijkheden, zodat elke student een route kan volgen die past bij zijn of haar niveau.
← Terug naar alle verhalen“Sowiso biedt geweldige mogelijkheden op het gebied van accounting, en we zijn geen grote beperkingen meer tegengekomen.”
